Къуруджылыкъ машиналары — къуруджылыкъта, ёл къуруджылыгъында, магъазджылыкъта ве дигер муэндислик сааларында кенъ къулланылгъан махсус машиналар. Олар чешит тюрлю ола, эр бирининъ айры вазифелери ве хусусиетлери бар. Ашагъыда къуруджылыкъ машиналарынынъ бир къач умумий чешитлери акъкъында тафсилятлы малюмат бериле.
1. Экскаватор .
Экскаваторлар — къуруджылыкъ васталарынынъ энъ кенъ даркъалгъан чешитидир, оларны биринджи невбетте топракъ, комюр, къая киби материалларны къазмакъ ичюн къулланалар. Экскаваторлар озь сеяат усулына коре гусеничный экскаваторлар ве копчекли экскаваторлар оларакъ болюнелер. Экскаваторлар биринджи невбетте кучь блогындан, ишчи алеттен, айланув механизминден, идаре механизминден, ёллав механизминден ве ёл механизминден ибареттир. Оларны чешит эксплуатацион ихтияджларгъа коре чешит иш алетлеринен донатмакъ мумкюн. Экскаваторлар чешит сааларда, шу джумледен къуруджылыкъта, ёл къуруджылыгъында, магъазджылыкъта айырылмаз роль ойнайлар.
2. Юклейиджи .
Юклейиджилер — автомобиль ёллары, демирёллар, бина, ГЭС, лиман ве шахта киби къуруджылыкъ лейхаларында кенъ къулланылгъан топракъ ташыйджакъ машиналардыр. Олар биринджи невбетте топракъ, къум, чамур, лимон, комюр киби ири материалларны юклемек ичюн къулланыла, эм де руда ве къатты топракъ устюнде енгиль къазылма ишлери япмакъ мумкюн. Юклейиджилер юксек сурьатлылыгъы, юксек махсулдарлыгъы, маневрлеме къабилиети ве ишлетюв къолайлыгъы себебинден чешит къуруджылыкъ лейхаларында кенъ къулланыла.
3. Ёл роликлери .
Ёл ролик — топракъ ве ёл юзюни сыкълаштырмакъ ичюн къулланылгъан къуруджылыкъ машинасынынъ бир чешитидир. Онынъ чалышув принципи — юзюни сыкълаштырмакъ ичюн машинанынъ озь тартышмасы ве титревини къулланмакътыр. Ёл роликлери къуруджылыкъ машиналары категориясы ичинде ёл донатмалары категориясына кире ве автомобиль ёллары, демирёллар, аэропорт учув-энюв ёлакълары, плотиналар ве стадионлар киби буюк-лейхаларда толдурув ве сыкълаштырув амелиятлары ичюн кенъ къулланыла. Олар къумлы, ярым-бирлешкен ве бирлешкен топракъларны, ёл стабилизаторларыны, асфальт-бетон тротуар къатламларыны сыкълаштыра билелер. Ёл роликлери биринджи невбетте эки чешитке болюнелер: статик ве титреген. Олар юксек басым, юксек махсулдарлыкъ ве саде чалышув хусусиетлерине маликлер.
4. Автогрейдер .
Автогрейдер — ерни тырнакънен тегизлемек ичюн топракъ чалыштыргъан машина. Оны эм шекиллендирюв, эм де тегизлев амелиятларында къулланмакъ мумкюн. Автогрейдер биринджи невбетте двигателден, узатма системасындан, ёл механизминден, иш механизминден ве электрик системасындан ибарет. Иш вакътында мотогрейдернинъ тырнагъы лезетни айландырып, кочюрип, кери чекип, топракъны кесе, ташый ве керекли ерге толдура ве бойлеликнен ерни тегизлей. Ёллар, плотиналар, аэропортлар киби буюк-муэндислик лейхаларында автогрейдерлер муим роль ойнайлар.